W naszym cyklu przybliżania wam zawartości Akademii Falmed, pora na kolejny moduł kursu dla niemowlaków w przedziale wiekowym 7-9 miesięcy (III kwartał), czyli tzw. Niską pionizację. Przez to pojęcie rozumiemy wejście Malucha w klęki, siad bokiem, a także w pozycję czworaczą, w której przemieszczanie się rodzice często nazywają „raczkowaniem”.
Czworaki – ucieleśnienie symetrii
Nie wszystkie dzieci będą czworakować! W naszej wieloletniej praktyce fizjoterapeutycznej obserwowaliśmy przypadki Maluchów, które na drodze swojego rozwoju omijały te zdolność motoryczną. Jednakże nie opanowanie jej na etapie 7-10 miesiąca, nie przeszkadzało im później przyjąć pozycję czworaków, gdy były starsze i np. zabawka spadła mi pod szafkę czy łóżko.
Tym niemniej, my bardzo lubimy czworaki i od lat na zajęciach Klubu Malucha zachęcamy rodziców to tego, aby rozpoczynali inicjację „raczkowania” od 7 miesiąca. Czworaki są symetryczne, gdyż w prawidłowym wzorcu mamy naprzemienny ruch.
Dzięki temu utrwalamy u dziecka prawidłowe wzorce ruchowe. Ponadto, dzięki czworakom Maluch obciąża kolanka i dłonie, co pomaga mu później w przyjęciu pozycji klęcznej, a także pionizacji.
W Akademii Falmed znajdziecie zarówno zabawy pokazujące wam jak zachęcić Malucha do wejścia w czworaki, a także jak doskonalić tę pozycję. Ponadto, w jednym z filmów, pokazujemy wam w jaki sposób przejść z czworaków do siadu bokiem. Umiejętność samodzielnego siadu niemowlę powinno opanować od końca 9 miesiąca.
Zdjęcie 1 – Maluch, który przemieszcza się na czworakach jest bardzo ciekawski bo może sam eksplorować otoczenie!
Pozycja klęczna jako przygotowanie do pionizacji
Obok czworaków, drugim kluczowym elementem niskiej pionizacji jest pozycja klęczna, która przygotowuje dziecko do pionizacji, a więc wstawania, stania i z czasem chodzenia. W naturalnym etapie rozwoju, Maluchy najpierw wykonują klęk obunóż, by następnie przejść do klęku jednonóż i przy wsparciu mebla czy ubrania rodzica, wspinać się do góry.
W Akademii Falmed znajdziecie również ćwiczenia pokazujące wam w prosty i praktyczny sposób, jak z Maluchem ćwiczyć przyjmowanie pozycji klęcznej. Warto tu zaznaczyć, że o ile ćwiczymy z Maluchem klęki i czworaki, o tyle nie pomagajmy mu w próbach pionizacji, jeśli zacznie je wykonywać już w 3 kwartale.
Regularne zabawy z naszego video poradnika, przyczyniają się do harmonijnego rozwoju Malucha, jednakże pionizacja na etapie 9-10-11 miesiąca powinna być samodzielną i spontaniczną aktywnością niemowlaka. Innymi słowy, jeżeli widzimy, że podciąga on się do góry na nas, naszym ubraniu, to nie pomagajmy mu, nie podciągajmy do góry. Wykonanie tego zadania samodzielnie będzie pozytywnie wpływało na rozwój Malucha!
Zdjęcie 2 – W Akademii Falmed dowiecie się jak inicjować klęki z Maluchem!
Natomiast możemy asekurować Malucha przed upadkiem i sposoby na taką asekurację również znajdziecie w Akademii Falmed!
9 miesiąc to dla Maluszka i rodziców okres równie ważny jak wszystkie poprzednie, ale w tym wieku mamy do czynienia z momentem przełomowym. Do końca 9 miesiąca Maluch powinien nauczyć się siadać samodzielnie. Nie siedzieć wcześniej posadzony przez rodziców, jak pewnie sprawdzaliście i robiliście to we wcześniejszym okresie, tylko samodzielnie wejść w siad i siedzieć. To granica średniej normy dla umiejętności siadania, która jest bardzo istotnym kamieniem milowym w pierwszych 12 miesiącach rozwoju niemowląt – w Akademii Falmed uczymy, jak wesprzeć w tym Maluszka.
Sposoby niemowląt na siadanie
Na podstawie swoich wieloletnich obserwacji klinicznych jako fizjoterapeuta, mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że wyróżniamy u naszych Maluchów trzy odmienne sposoby na wejście w pozycję siedzącą, z którymi można zapoznać się w Akademii Falmed.
Przejście do siadu z czworaków
Przejście do siadu z czworaków (zdjęcie 1 poniżej) – najłatwiejszy model wejścia w siad i najczęściej praktykowany przez Maluchy. Niemowlak będąc w pozycji czworaczej wykonuje skręt miednicy, siada bokiem i następnie przechodzi do siadu prostego z nóżkami wyciągniętymi do przodu. I ten sposób, omawiany w naszym kursie, poza tym, że jest najłatwiejszy i najczęściej praktykowany, to jest również najlepszy. Swobodny i poparty wcześniejszą prawidłową koordynacją w czworakach.
Zdjęcie 1 – Maluch wchodzi w siad prosty z czworaków
Przejście do siadu przez obrót
Przejście do siadu poprzez obrót (zdjęcie 2 poniżej) – Maluch obraca się na bok, opiera się na łokciu i podnosi się z wyprostowaną rączką w podporze do siadu prostego. Rzadziej praktykowany przez Maluchy i trudniejszy do wykonania model przejścia do pozycji siedzącej.
Przejście do siadu z leżenia na plecach
W Akademii Falmed omawiamy także przejście do siadu z leżenia na plecach (zdjęcie 2 poniżej) – Maluch obraca się na bok i prostuje grzbiet do siadu pomagając sobie rączkami. Ta pozycja jest najtrudniejsza i jest najpóźniej realizowaną pozycją przez Maluchy.
Zdjęcie 2 – Maluch wchodzi w siad prosty z pozycji leżącej
Niemowlę nie siedzi samo – nieprawidłowość
Nieprawidłowością w tym okresie jest nieumiejętność siadania. Nie mam tutaj na myśli wykonania próby trakcyjnej, tj. chwycenia dziecka za dłonie i wyciągniecie go do siadu. Próba trakcyjna służy do oceny napięcia posturalnego i osiowego, i jest z reguły wykonywana przez specjalistę (pediatrę, fizjoterapeutę). Maluch w wieku 9 miesięcy ma usiąść samodzielnie. Powinien prezentować pełną sprawność przesiadania się z czworaków na lewą i prawą stronę, czyli przechodzenia z tej pozycji do siadu bokiem. Umiejętność siadania pomoże mu w drugim istotnym aspekcie, który zauważamy w tej kategorii wiekowej czyli pionizacji. Zachęcamy do dołączenia do Akademii Falmed, aby nie przeoczyć nieprawidłowości w rozwoju dziecka.
Zachowania motoryczne Malucha w 9 miesiącu
W 9 miesiącu Maluch udoskonala swoje wzorce ruchowe w czworakach. Dalej przemieszcza się dynamicznie we wszystkich kierunkach i w dalszym ciągu rodzice muszą mieć oczy dookoła głowy. W tym okresie Maluszki mogą również będąc w klęku obunóż i podpierając się rączkami o krzesło, pufe czy rodziców, wystawić jedno kolanko do przodu i wstać podnosząc pupcię do góry.
W tym wieku możemy również zaobserwować u Maluchów intensywny balans góra – dół. Dziecko zgina bioderka i zgina kolanka, wykonując naturalne hopsie-hopsie. W ten sposób niemowlę wykonuje swój trening posturalny dla miednicy i kolan, a także ćwiczy aktywność równoważną. Wszystkie te elementy przygotowują go do samodzielnego stania.
9 miesiąc to również doskonalenie umiejętności motorycznych ręki, o których mówimy w naszym kursie. Przedramię Malucha ustawia się w swobodnym odwróceniu, co pozwala mu na oglądanie trzymanej zabawki z każdej strony, z boku czy od dołu. Doskonali sobie również chwyt palcami i swobodnie przekłada trzymane przedmioty z prawej do lewej ręki. W dalszym ciągu u niemowląt w 9 miesiącu dominuje symetria, ale możemy powoli zaobserwować aspekt dominacji jednostronnej, który będzie podpowiadał nam prawo lub leworęczność naszego Malucha.
Interesują go wszystkie przedmioty z otoczenia, które często są dla niego znacznie ciekawsze niż dobrze znane mu i nudne już zabawki. Szczególnie, że ze względu na brak umiejętności pionizacji te przedmioty wcześniej nie były dostępne. Mam tu na myśli pilot od telewizora, telefon, radio, gałki i pokrętła na święcącym piekarniku. Maluch posiada co raz większą swobodę lokomocji, co na rodzicach wymusza utrzymanie szczególnej uwagi i obserwowania jego poczynań przez cały czas.
Niepokojące i nieprawidłowe zachowania w wieku 9 miesięcy
Tak jak w przypadku poprzednich miesięcy, również 9 miesiąc ma swoje charakterystyczne objawy i zachowania, które powinny wzbudzić niepokój rodziców oraz skierować ich na wizytę konsultacyjną u specjalisty. Wszystkie z nich są zawarte w Akademii Falmed.
Mogę tutaj wyróżnić:
– Nieumiejętność utrzymywania pozycji siedzącej,
– Niechęć do czworakowania,
– Przebywanie w wysokim podporze przodem, czyli z nieoderwanym od ziemi brzuszkiem (zdjęcie 3 poniżej),
Zdjęcie 3 – Maluch nie odrywa brzucha od podłoża będąc w wysokim podporze
– Niewchodzenie w klęk obunóż,
– Niechęć do utrzymywania pozycji stojącej po spionizowaniu lub też bardzo silne usztywnienie kończyn dolnych i stanie tylko na palcach,
– Zaokrąglone plecy po posadzeniu, z miednicą skręconą w tyłopochyleniu (zdjęcie 4 poniżej)
Zdjęcie 4 – Maluch nie potrafi utrzymać samodzielnie pozycji siedzącej
Niepokoić powinno nas również kiedy Maluch nie używa rączek do zabawy, jest apatyczny i nie przejawia dużej aktywności ruchowej. Zwracam również uwagę na sensomotoryczne aspekty, które mogą wskazywać wam na nieprawidłowości. Mam tu na myśli Maluchy, które niepokoją się kiedy są dotykane, nie są aktywne lokomocyjnie, nie chcą zdobywać doświadczeń poprzez dotykane przedmioty, rzadko wchodzą z nimi w interakcje.
Wyżej wymienione aspekty powinny Państwa skierować do gabinetu fizjoterapeuty lub pediatry na konsultację. W swojej wieloletniej praktyce wielokrotnie słyszałem w gabinecie od rodziców, którym zalecałem rozpoczęcie terapii ich Maluszka „jeszcze poczekamy”/”jeszcze ma czas”. Niestety z reguły czas nie przynosi tutaj rozwiązania i taka postawa jest z dużą niekorzyścią dla waszych Maluchów. Konsultujmy i omawiajmy wszystkie niepokojące nas elementy. Profilaktyka jest jednym z elementów zapewniających Maluchom zdrowy i harmonijny rozwój, dlatego warto dołączyć do Akademii Falmed i zadbać o Maluszka.
