Anna Faliszewska, Fakty i mity, Integracja Sensoryczna, Niemowlęta - pozostałe treści

Obronność sensoryczna u niemowląt – część 2

W pierwszej części artykułu o obronności sensorycznej u niemowląt mogliście dowiedzieć się między innymi dlaczego Maluch może nie przepadać za leżeniem na plecach, dlaczego chce być noszony tylko przez jednego rodzica, a także czym mogą być spowodowane jego problemy z zasypianiem. W tym tekście przedstawię wam zachowania, o które również często pytają nas rodzice, a które również wpisują się w zespół objawów określany jako „obronność sensoryczna”.

Czego dowiem się czytając ten tekst?

Z tego artykułu dowiesz się:

Czym może być spowodowane nadmierne ślinienie się niemowląt?

Jak napięcie mięśniowe brzuszka wpływa na tzw. „kolkę”?

Dlaczego Twój Maluch chce być nieustannie noszony na rękach?

Ślinię się zbyt mocno

Nadmierne ślinienie się może być objawem wyrzynania się ząbków. Jeśli jednak możemy je wykluczyć, to wzmożone ślinienie może mieć swoje podłoże w zespole objawów powiązanych z nadwrażliwością dotykową dłoni. Obserwujemy wówczas, że Maluch zaciska dłoń w piąstkę i nie otwiera tej dłoni nawet przy podporze. W ten sposób „chroni” on wnętrze dłoni przed kontaktem z różnego rodzaju powierzchnią.

Mówimy o nadwrażliwości dotykowej dłoni wówczas gdy zauważamy u dziecka  następujący zbiór objawów:

– nadmierny ślinotok u dziecka,

– otwartą i nieaktywną buzię,

– brak połykania śliny w momencie kontaktu wnętrza dłoni dziecka z powierzchnią drażniącą.

W kontekście zaciskania dłoni w piąstkę mówimy o niemowlakach powyżej 4 miesiąca, gdyż do tego okresu tego rodzaju zachowanie jest ich naturalnym, fizjologicznym odruchem. 

Czy to „kolka”?

Słaba kontrola posturalna w obrębie tułowia może towarzyszyć problemom określanym często przez rodziców jako „kolka”. Zbyt niskie napięcie mięśniowe powłok brzusznych nie stanowi wsparcia dla ruchów perystaltycznych jelit, co powoduje wzdęcie brzuszka i płacz dziecka. Jeśli wszystkie znane Ci sposoby na „kolkę” zawodzą, to warto skonsultować się z fizjoterapeutą pediatrycznym, który wykona właściwą ocenę napięcia mięśniowego.

Problemu zbyt niskiego napięcia mięśniowego nie należy lekceważyć, gdyż w dłuższej perspektywie może ono negatywnie wpłynąć na harmonijny rozwój dziecka.

„Chcę ciągle być na rękach”

Niechęci do obciążania nóg można dopatrywać się w nadwrażliwości dotykowej stóp. Zwróćcie uwagę czy wasz Maluch nie podwija paluszków od stóp, nawet gdy czworakuje. Przypatrzcie się jak reaguje na dotyk w tym rejonie. Nadwrażliwość w obrębie stóp może występować u tych Maluchów, które odstawione na podłogę gwałtownie odrywają stopy od podłoża i podciągają je do góry „jak żabka”.  

W okresie pionizacji znacznie zmniejsza się pole podparcia naszego ciała. Nadwrażliwe stopy będą negatywnie wpływać na kontrolę ciała w pozycji spionizowanej, a szczególnie na reakcje równoważne.

Read More
Anna Faliszewska, Integracja Sensoryczna

Integracja Sensoryczna – objawy wskazujące na potrzebę terapii

Drodzy rodzice, aby dostrzec ewentualne zaburzenia integracji sensorycznej u dziecka, warto uważnie obserwować jego codzienne zachowanie, zarówno w domu, jak i poza nim. Zwróćcie szczególną uwagę na następujące aspekty:

    • Rozwój ruchowy i poziom aktywności: Czy dziecko jest aktywne podczas zabawy z innymi, czy może raczej wykazuje bierną postawę?

    • Reakcje na bodźce: Jak reaguje na różne bodźce, takie jak jedzenie, tekstura ubrań, dotyk, dźwięki, muzyka?

    • Uwaga i koncentracja: Jak radzi sobie z koncentracją? Czy łatwo się rozprasza?

    • Rozwój mowy: Czy mowa dziecka jest wyraźna, odpowiednio głośna, czy może zauważasz problemy z wymową?

Poniżej znajdziesz listę najczęstszych objawów, które mogą sugerować zaburzenia przetwarzania sensorycznego i wskazują na potrzebę terapii:

    • Niechęć do czynności pielęgnacyjnych: Dziecko może unikać takich czynności jak obcinanie włosów, paznokci, czesanie, mycie twarzy, mycie zębów, smarowanie kremem.

    • Problemy z dotykiem: Dziecko może unikać lub, wręcz przeciwnie, nadmiernie lubić przytulanie, kołysanie.

    • Wybiórczość ubrań: Preferuje noszenie ubrań wykonanych z konkretnych materiałów.

    • Preferencje żywieniowe: Może preferować jedzenie tylko papkowatych pokarmów.

    • Unikanie aktywności fizycznej: Może unikać wspinania się, skakania, twardych powierzchni, może mieć słabą równowagę, co objawia się częstym potykaniem i upadkami.

    • Niechęć do ruchu: Nie lubi jazdy samochodem, windami, schodami ruchomymi, przejawia lęk przed wysokościami.

    • Nadmierna ruchliwość: Dziecko może być bardzo ruchliwe, ma trudności z pozostaniem w jednym miejscu, np. podczas jedzenia.

    • Ryzykowne zachowania: Podczas zabawy podejmuje niezwykle ryzykowne działania, takie jak skakanie z dużych wysokości.

    • Problemy z koncentracją: Łatwo się rozprasza, ma trudności z utrzymaniem uwagi.

    • Podczas zabawy podejmuje niezwykle ryzykowne zachowania np. skacze z dużych wysokości,

    • Ma problemy z koncentracją, łatwo się rozprasza,

    • Nadmierna wrażliwość na krytykę: Może być impulsywne, nadmiernie wrażliwe na krytykę.

    • Nieśmiałość i wycofanie: Dziecko może być bojaźliwe, ciche, wycofane.

    • Agresywne zachowania: Może przejawiać agresję podczas zabaw.

    • Problemy z pamięcią: Często zapomina o rzeczach, gubi je, zapomina o zadaniach domowych.

    • Trudności w nauce nowych umiejętności: Dziecko długo uczy się nowych rzeczy, takich jak jazda na rowerze, pływanie.

    • Problemy ze snem: Śpi nieregularnie, często budzi się w nocy.

    • Trudności z adaptacją: W nowym miejscu może czuć się zagubione, potrzebuje sporo czasu na oswojenie się z sytuacją.

    • Problemy z orientacją przestrzenną: Dziecko może mieć trudności z rozpoznawaniem części ciała, stron lewa/prawa, np. podczas gier zespołowych.

    • Problemy z czynnościami manualnymi: Trudności z pisaniem, czytaniem, odwzorowywaniem kształtów, cięciem nożyczkami.

    • Niezdarność: Wymaga pomocy przy czynnościach samoobsługowych, takich jak ubieranie się, zawiązywanie butów, zapinanie guzików.

    • Szybkie męczenie się: Dziecko może sprawiać wrażenie, że szybko się męczy, np. podczas nauki.

    • Reakcje na huśtawki i karuzele: Dziecko może unikać huśtawek, karuzel, lub wręcz przeciwnie, uwielbiać je.

Dlaczego wczesna diagnoza jest kluczowa?

  •  

Wczesne rozpoznanie i odpowiednia diagnoza zaburzeń integracji sensorycznej znacząco zwiększają szanse na złagodzenie niepokojących objawów. Kluczowa jest systematyczna praca z fizjoterapeutą oraz regularne wykonywanie zaleconych ćwiczeń w domu. Dzięki temu dziecko będzie miało możliwość pełniejszego rozwoju i lepszego funkcjonowania na co dzień.

Read More
Anna Faliszewska, Integracja Sensoryczna

Terapia SI w domu – co jest potrzebne i jak ją realizować

Do realizacji terapii sensorycznej w domu nie trzeba inwestować w kosztowne, specjalistyczne urządzenia czy profesjonalne narzędzia. Wystarczy, że uruchomimy swoją wyobraźnię i skorzystamy z powszechnie dostępnych przedmiotów. Dodając do tego odrobinę kreatywności oraz zabawy, możemy stworzyć wyjątkową przestrzeń do wspierania rozwoju dziecka.

Skarby lasu w Integracji Sensorycznej

Różnorodność faktur, które możemy znaleźć zarówno w domu, jak i na zewnątrz, świetnie sprawdzi się jako elementy tzw. „torów przeszkód”. Wystarczy wybrać się na spacer i zebrać dary natury, takie jak:

  • Kasztany,
  • Orzechy,
  • Kamienie,
  • Piasek,
  • Żołędzie,
  • Szyszki,
  • Mech,
  • Liście,
  • Gałązki,

Jak zbudować tor przeszkód dla dziecka

Zebrane skarby możemy umieścić w mniejszych miskach lub kartonach po butach. Układamy je w szeregu, tworząc tor, przez który dziecko może przechodzić, przenosząc różne przedmioty z jednej strony na drugą.

Aby uniknąć bałaganu w domu, warto rozważyć przyklejenie tych elementów do podłoża za pomocą kleju na gorąco (to zadanie dla dorosłego). Możemy użyć grubego papieru, rozłożonego kartonu lub sklepić mniejsze kartoniki, tworząc modularny tor przeszkód, który można dowolnie modyfikować.

Integracja Sensoryczna z Wykorzystaniem Domowych Materiałów

  • Podarte kartki papieru,
  • Gąbka do mycia naczyń z chropowatą powierzchnią, którą można wykorzystać do masowania ciała lub jako element toru przeszkód,
  • Piórka,
  • Makaron, ryż,
  • Mąka ziemniaczana zmieszana z pianką do golenia, tworząca interesującą masę do zabawy.

Zagadkowe pudełka

Możemy także stworzyć tzw. „zagadkowe pudełka”. Wystarczy karton po butach z przykrywką (lub materiał do zakrycia), w którym wycinamy otwór na rękę dziecka. Do środka wkładamy różnorodne przedmioty, a zadaniem dziecka jest odgadnięcie, co to za przedmiot, bez użycia wzroku.

Możemy umieścić w pudełku np. piórka, makaron, ryż, sztućce, kostkę lodu (w woreczku, aby uniknąć zalania). Im bardziej zróżnicowane faktury, tym ciekawsze doświadczenia sensoryczne. Jeśli dziecko obawia się wkładania ręki do środka, można pokazać mu wcześniej kilka przedmiotów, z których jeden znajdzie się w pudełku, a dziecko ma zgadnąć, który to.

Brudzenie rąk jest fajne!

Zachęcajmy dzieci do zabaw manualnych, takich jak malowanie palcami, odciskanie dłoni i stóp (pamiętajmy, aby używać materiałów bezpiecznych dla skóry). Masa solna to klasyczna propozycja, której samo przygotowanie stanowi już ćwiczenie sensoryczne. Jeśli jednak dziecko ma suchą skórę, lepiej z niej zrezygnować, by nie podrażnić dłoni. Alternatywnie można sięgnąć po plastelinę, piasek kinetyczny lub inne materiały, które będą równie atrakcyjne.

Zawijamy naleśnika – trenujemy propriocepcję

Zabawa w „naleśnika”, czyli zawijanie dziecka (oczywiście BEZ głowy) w koc, ręcznik lub inny materiał, jest doskonałym ćwiczeniem dla zmysłu propriocepcji. Dziecko musi się samodzielnie odwinąć, co dostarcza intensywnych wrażeń czuciowych. Również masaż, oklepywanie ciała różnymi materiałami czy piłkami, a także mocne, „niedźwiedzie” uściski to świetne ćwiczenia. Bitwy na poduszki, skoki i przeskoki, czy zabawy w zbijanie baniek mydlanych określoną częścią ciała także doskonale stymulują układ przedsionkowy.

Nasze jedyne ograniczenia to wyobraźnia, czas i chęci. Nie musimy realizować wszystkiego jednego dnia – elementy terapii można wprowadzać stopniowo, dostosowując je do potrzeb i możliwości dziecka. Pamiętajmy, że terapia to przede wszystkim forma zabawy, która ma dostarczać dziecku odpowiednich bodźców sensorycznych, wspierając jego rozwój w naturalny i przyjemny sposób.

Więcej informacji znajduje się na: https://falmedfizjokursy.pl/integracja-sensoryczna

Read More