asymetria › Falmed Fizjoterapia Kursy

Home
Tag: asymetria

Harmonijny rozwój, Niemowlęta - pozostałe treści, Stanisław Faliszewski

Prawidłowe i nieprawidłowe zachowania niemowląt w wieku 9 miesięcy

9 miesiąc to dla Maluszka i rodziców okres równie ważny jak wszystkie poprzednie, ale w tym wieku mamy do czynienia z momentem przełomowym. Do końca 9 miesiąca Maluch powinien nauczyć się siadać samodzielnie. Nie siedzieć wcześniej posadzony przez rodziców, jak pewnie sprawdzaliście i robiliście to we wcześniejszym okresie, tylko samodzielnie wejść w siad i siedzieć. To granica średniej normy dla umiejętności siadania, która jest bardzo istotnym kamieniem milowym w pierwszych 12 miesiącach rozwoju niemowląt – w Akademii Falmed uczymy, jak wesprzeć w tym Maluszka.

Sposoby niemowląt na siadanie

Na podstawie swoich wieloletnich obserwacji klinicznych jako fizjoterapeuta, mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że wyróżniamy u naszych Maluchów trzy odmienne sposoby na wejście w pozycję siedzącą, z którymi można zapoznać się w Akademii Falmed.

Przejście do siadu z czworaków

Przejście do siadu z czworaków (zdjęcie 1 poniżej) – najłatwiejszy model wejścia w siad i najczęściej praktykowany przez Maluchy. Niemowlak będąc w pozycji czworaczej wykonuje skręt miednicy, siada bokiem i następnie przechodzi do siadu prostego z nóżkami wyciągniętymi do przodu. I ten sposób, omawiany w naszym kursie, poza tym, że jest najłatwiejszy i najczęściej praktykowany, to jest również najlepszy. Swobodny i poparty wcześniejszą prawidłową koordynacją w czworakach.

Zdjęcie 1 – Maluch wchodzi w siad prosty z czworaków

Przejście do siadu przez obrót

Przejście do siadu poprzez obrót (zdjęcie 2 poniżej) – Maluch obraca się na bok, opiera się na łokciu i podnosi się z wyprostowaną rączką w podporze do siadu prostego. Rzadziej praktykowany przez Maluchy i trudniejszy do wykonania model przejścia do pozycji siedzącej.

Przejście do siadu z leżenia na plecach

W Akademii Falmed omawiamy także przejście do siadu z leżenia na plecach (zdjęcie 2 poniżej) – Maluch obraca się na bok i prostuje grzbiet do siadu pomagając sobie rączkami. Ta pozycja jest najtrudniejsza i jest najpóźniej realizowaną pozycją przez Maluchy.

Zdjęcie 2 – Maluch wchodzi w siad prosty z pozycji leżącej

Niemowlę nie siedzi samo – nieprawidłowość

Nieprawidłowością w tym okresie jest nieumiejętność siadania. Nie mam tutaj na myśli wykonania próby trakcyjnej, tj. chwycenia dziecka za dłonie i wyciągniecie go do siadu. Próba trakcyjna służy do oceny napięcia posturalnego i osiowego, i jest z reguły wykonywana przez specjalistę (pediatrę, fizjoterapeutę). Maluch w wieku 9 miesięcy ma usiąść samodzielnie. Powinien prezentować pełną sprawność przesiadania się z czworaków na lewą i prawą stronę, czyli przechodzenia z tej pozycji do siadu bokiem. Umiejętność siadania pomoże mu w drugim istotnym aspekcie, który zauważamy w tej kategorii wiekowej czyli pionizacji. Zachęcamy do dołączenia do Akademii Falmed, aby nie przeoczyć nieprawidłowości w rozwoju dziecka.

Zachowania motoryczne Malucha w 9 miesiącu

W 9 miesiącu Maluch udoskonala swoje wzorce ruchowe w czworakach. Dalej przemieszcza się dynamicznie we wszystkich kierunkach i w dalszym ciągu rodzice muszą mieć oczy dookoła głowy. W tym okresie Maluszki mogą również będąc w klęku obunóż i podpierając się rączkami o krzesło, pufe czy rodziców, wystawić jedno kolanko do przodu i wstać podnosząc pupcię do góry.

W tym wieku możemy również zaobserwować u Maluchów intensywny balans góra – dół. Dziecko zgina bioderka i zgina kolanka, wykonując naturalne hopsie-hopsie. W ten sposób niemowlę wykonuje swój trening posturalny dla miednicy i kolan, a także ćwiczy aktywność równoważną. Wszystkie te elementy przygotowują go do samodzielnego stania.

9 miesiąc to również doskonalenie umiejętności motorycznych ręki, o których mówimy w naszym kursie. Przedramię Malucha ustawia się w swobodnym odwróceniu, co pozwala mu na oglądanie trzymanej zabawki z każdej strony, z boku czy od dołu. Doskonali sobie również chwyt palcami i swobodnie przekłada trzymane przedmioty z prawej do lewej ręki. W dalszym ciągu u niemowląt w 9 miesiącu dominuje symetria, ale możemy powoli zaobserwować aspekt dominacji jednostronnej, który będzie podpowiadał nam prawo lub leworęczność naszego Malucha.

Interesują go wszystkie przedmioty z otoczenia, które często są dla niego znacznie ciekawsze niż dobrze znane mu i nudne już zabawki. Szczególnie, że ze względu na brak umiejętności pionizacji te przedmioty wcześniej nie były dostępne. Mam tu na myśli pilot od telewizora, telefon, radio, gałki i pokrętła na święcącym piekarniku. Maluch posiada co raz większą swobodę lokomocji, co na rodzicach wymusza utrzymanie szczególnej uwagi i obserwowania jego poczynań przez cały czas.

Niepokojące i nieprawidłowe zachowania w wieku 9 miesięcy

Tak jak w przypadku poprzednich miesięcy, również 9 miesiąc ma swoje charakterystyczne objawy i zachowania, które powinny wzbudzić niepokój rodziców oraz skierować ich na wizytę konsultacyjną u specjalisty. Wszystkie z nich są zawarte w Akademii Falmed.

Mogę tutaj wyróżnić:

– Nieumiejętność utrzymywania pozycji siedzącej,

– Niechęć do czworakowania,

– Przebywanie w wysokim podporze przodem, czyli z nieoderwanym od ziemi brzuszkiem (zdjęcie 3 poniżej),

Zdjęcie 3 – Maluch nie odrywa brzucha od podłoża będąc w wysokim podporze

– Niewchodzenie w klęk obunóż,

– Niechęć do utrzymywania pozycji stojącej po spionizowaniu lub też bardzo silne usztywnienie kończyn dolnych i stanie tylko na palcach,

– Zaokrąglone plecy po posadzeniu, z miednicą skręconą w tyłopochyleniu (zdjęcie 4 poniżej)

Zdjęcie 4 – Maluch nie potrafi utrzymać samodzielnie pozycji siedzącej

Niepokoić powinno nas również kiedy Maluch nie używa rączek do zabawy, jest apatyczny i nie przejawia dużej aktywności ruchowej. Zwracam również uwagę na sensomotoryczne aspekty, które mogą wskazywać wam na nieprawidłowości. Mam tu na myśli Maluchy, które niepokoją się kiedy są dotykane, nie są aktywne lokomocyjnie, nie chcą zdobywać doświadczeń poprzez dotykane przedmioty, rzadko wchodzą z nimi w interakcje.

Wyżej wymienione aspekty powinny Państwa skierować do gabinetu fizjoterapeuty lub pediatry na konsultację. W swojej wieloletniej praktyce wielokrotnie słyszałem w gabinecie od rodziców, którym zalecałem rozpoczęcie terapii ich Maluszka „jeszcze poczekamy”/”jeszcze ma czas”. Niestety z reguły czas nie przynosi tutaj rozwiązania i taka postawa jest z dużą niekorzyścią dla waszych Maluchów. Konsultujmy i omawiajmy wszystkie niepokojące nas elementy. Profilaktyka jest jednym z elementów zapewniających Maluchom zdrowy i harmonijny rozwój, dlatego warto dołączyć do Akademii Falmed i zadbać o Maluszka.

Harmonijny rozwój, Niemowlęta - pozostałe treści, Stanisław Faliszewski

Prawidłowe i nieprawidłowe zachowania niemowląt w 7 miesiącu życia

Po krótkiej przerwie wracamy do was z kontynuacją cyklu „Prawidłowych i nieprawidłowych zachowań niemowląt”. W tej części skupię się na opisaniu rozwoju psychomotorycznego Maluchów na początku 3 kwartału, a więc w 7 miesiącu życia.

Rozwój niemowląt w 7 miesiącu

Okres 7 miesiąca to moment, w którym dziecko ma rozwiniętą zdolność motoryczną ukierunkowaną na tzw. swobodę przemieszczania się. Polega ona na tym, że Maluch posiada zdolność swobodnego obracania się z pleców na brzuch. Może to czasami przysparzać kłopotu rodzicom podczas ubierania, rozbierania czy zmiany pieluchy, bo w momencie położenia Malucha na plecach, ma on wielką ochotę obrócić się na brzuch. Właśnie dlatego warto znać techniki, omówione w Akademii Falmed, aby opieka nad dzieckiem była łatwiejsza. Nierzadko rodzicom wydaje się, że Maluch specjalnie przeciwstawia się i robi im to na złość. W rzeczywistości jednak zachowanie to wynika z jego ogromnej potrzeby do przebywania na brzuchu i kontynuacji przygotowywania się do lokomocji w czworakach.

Wysoki podpór na łokciach – minipompki

Przez pierwsze półrocze niemowlę miało dużą aktywność na plecach i częściej przebywało w tej pozycji. Z początkiem 7 miesiąca ma znakomity plan na realizację podporu na wysokich ramionkach, czyli zmienia pozycję z podporu na łokciach i zaczyna wchodzić w wysokie podpory (zdjęcie 1 poniżej). Kontynuuje to doskonalenie przez takie mini pompki. Opiera dłonie płask o podłoże, kciuk jest szeroko rozwarty na zewnątrz i wysoko podnosi się na ramionkach, rozglądając się po otoczeniu. To ćwiczenie omawiamy również w naszych kursach.

*Zdjęcie 1 – Wysoki podpór na wyprostowanych łokciach*

Dysocjacja głowy i oderwanie klatki piersiowej

Kolejnym, bardzo istotnym elementem rozwojowym w 7 miesiącu jest swobodna dysocjacja głowy Malucha. Polega ona na tym, że każdy skręt głowy w prawo lub w lewo nie zaburza jego płaszczyzny podporu. Innymi słowy przy skręcie głowy i jej wysokim uniesieniu łokcie pozostają proste.

Powiązanymi z dwoma elementami powyżej jest kolejna zdolność osiągana przez Malucha w 7 miesiącu, którą omawiamy w Akademii Falmed, a mianowicie wyraźne oderwanie klatki piersiowej od podłoża. Zauważamy, że wyraźnie zmniejsza się płaszczyzna podparcia. Maluch odrywa obręcz barkową, odrywa klatkę piersiową i pozostaje ułożony w oparciu na samym brzuchu i miednicy (zdjęcie 2 poniżej).

*Zdjęcie 2 – Maluch odrywa klatkę piersiową od podłoża*

Przemieszczanie się niemowląt w 7 miesiącu

Następnym elementem rozwojowym Malucha, któremu warto poświęcić sporo uwagi jest możliwość przemieszczania się. No i na tym polu możemy obserwować pełną paletę wariacji pomysłów Maluszków, dlatego poświęciliśmy na to dużo czasu w naszym kursie.

Prawidłowe metody lokomocji Maluchów

Pełzanie przypominające czołganie się przez osobę dorosłą, czyli tzw. naprzemienności skośnej. Prawa ręka Malucha idzie na ramieniu, ugina się lewa nóżka w biodrze i w kolanku. Maluch mając możliwość podparcia nogi na podłożu odpycha się na przemian, tak jak czołgająca się osoba dorosła.

Przemieszczanie się w przód używając obydwojga przedramion, używając tylko i wyłącznie kończyn górnych (zdjęcia 3 i 4 poniżej).

*Zdjęcie 3 – Maluch przemieszcza się przy użyciu tylko i wyłącznie kończyn górnych*

*Zdjęcie 4 – Maluch przemieszcza się przy użyciu tylko i wyłącznie kończyn górnych*

Wykorzystanie wysokiego podporu. Na śliskim podłożu Maluch wspina się wysoko na proste łokcie i przesuwa się w tył. Sunie do tyłu i w tej kombinacji powtarza swoją organizację ruchu. Czasami Maluch w ten sposób „kombinuje” dostanie się do jakiejś zabawki (zdjęcia 5 i 6 poniżej).

*Zdjęcie 5 – Maluch unosi się na wyprostowanych łokciach do góry i przesuwa się w tył raczkując*

*Zdjęcie 6 – Maluch unosi się na wyprostowanych łokciach do góry i przesuwa się w tył raczkując*

Najbardziej złożoną formą aktywizacji Malucha, którą widziałem jest to nieużywanie rąk i nóg, ale taka specyficzna forma wysokiego uniesienia bioder do góry i poruszanie się ruchem robaczkowym w przód lub w tył. Ta forma lokomocji jest na pograniczu normy i nieprawidłowości, chociaż bliżej jej do normy, pod warunkiem, że Maluch zachowuje symetrię. Z reguły ten model przemieszczania się jest krótkotrwały, trwa kilkanaście dni, a następnie przeradza się w poprzednie formy przemieszczania się w przód.

Nieprawidłowe sposoby lokomocji niemowląt

Czołganie się na jednym przedramieniu, a więc wyraźny aspekt asymetrii. Maluch będzie bardzo aktywnie się przemieszczał przy użyciu tylko jednego z ramion, w ogóle nie przenosząc ciężaru ciała na drugą stronę, co będzie pogłębiało asymetrię.

Prawidłowe i nieprawidłowe zachowania Maluchów w 7 miesiącu

Maluch doskonali swoją formę sięgania do przodu. 7 miesiąc jest momentem istotnego przełomu rozwoju zdolności chwytnych, umiejętności podejmowania zabawy z przedmiotami leżącymi zarówno z przodu, jak i z boku. Jak tłumaczymy w Akademii Falmed, w tym okresie Maluch przemieszcza bardzo intensywnie ciężar swojego ciała na jedno przedramię. W mojej nomenklaturze ta pozycja nazywana jest „łokciem prezesa” (perfekcyjny łokieć prezesa jest na zdjęciu znajdującym się na samej górze, nad tytułem). W tej pozycji niemowlę leżąc na półboku opiera się na przedramieniu, a druga ręka staje się całkowicie wolna od podporu i może wykonywać ruchy w przód, w bok i w tył – bardzo często inicjowane przez Maluchy – poza oś stawu barkowego.

Przygotowania do czworaków

Opanowanie i realizacja „łokcia prezesa” jest na tyle istotna, że przygotowuje to Malucha do możliwości czworakowania. Brak tego rodzaju aktywności jest sygnałem, iż kontrola osiowa tułowia Malucha może nie być na odpowiednim poziomie. Obserwujemy tutaj dwa rodzaje nieprawidłowości:

Wiotkość osiowa – wówczas Maluch nie podnosi się, z klatką piersiową do góry, nie przemieszcza się na prawą lub lewą stronę.

Wzmożone napięcie mięśniowe – wówczas Maluch w ogóle nie lubi przebywać na brzuchu, nie opiera się na przedramionach i skrzydełkuje ramionami, o czym więcej w dalszej części tekstu.

W tym okresie prawidłowym zachowaniem jest podciąganie obydwu kolan w kierunku brzuszka, zginając je w stawach biodrowych w kącie 90 stopni i wejścia w pozycję czworaków. Nie jest wymagane aby wszystkie Maluchy w 7 miesiącu to robiły, ta aktywność tyczy się silnych rozwojowo niemowląt, ale jest jak najbardziej prawidłowym zachowaniem, które można wspierać ćwiczeniami omawianymi w naszym kursie.

Dysocjacja barków i miednicy

W 7 miesiącu normą rozwojową jest zdolność powrotu z brzucha na plecy przez obrót. Ten okres nazywany jest dominacją rozwoju dysocjacji, czyli niezależności barków i miednicy. Widzimy wyraźnie, że Maluch może zostać w „pół-pozycji”, np. leżeć na boku z wykorzystaniem łokcia prezesa i wrócić z powrotem na brzuch, albo wykonać obrót na plecy. W tej kategorii wiekowej mówimy również o rozwoju pełnej możliwości sukcesywnego obrotu. Maluch potrafi wielokrotnie powtórzyć wzorzec obrotowy w tym samym kierunku, np. brzuch plecy plecy brzuch lub w innej kolejności, ale przy założeniu, że obraca się w 1 zamierzonym kierunku – w prawo albo w lewo.

Doskonali się zdolność chwytna dłoni, kciuk jest ustawiony przeciwko pozostałym palcom, nie wykonuje tylko chwytu od podłogi czyli pronacyjnego, ale potrafi odwrócić przedramię do pozycji pośredniej, potrafi zajrzeć leżąc na przedramionach we własną dłoń.

Niemowlę robi samolocik

U niektórych Maluchów możecie zaobserwować przybieranie pozycji, w której odrywa on obie ręce i nogi od podłoża i buja się na brzuchu. Często nazywamy to pływaniem czy „samolocikiem” (zdjęcie 7 poniżej). Ta pozycja jest normalną i naturalną częścią rozwoju niemowląt, pod warunkiem, że nie jest dominująca (o tym, jak powinna wyglądać mówimy w Akademii Falmed). Oznacza to, że powinna ona się pojawiać spontanicznie w trakcie zabawy, trwać kilkanaście sekund, a następnie Maluch powinien opierać swoje dłonie o podłoże, podnieść klatkę piersiową do góry i ewentualnie inicjować wejście do pozycji czworaków. Dominacja pływania w aktywności Malucha na brzuchu, długotrwałe powtarzanie tego zachowania jest nieprawidłowe i powinniśmy skonsultować z fizjoterapeutą bądź pediatrą, czy nasz Maluch nie ma zaburzeń napięcia mięśniowego. Częste przebywanie w tej pozycji jest charakterystyczne dla dzieci ze wzmożonym napięciem mięśniowym.

Zdolności motoryczne 7-miesięcznych Maluchów

W 7 miesiącu możemy swobodnie sadzać Maluchy do codziennych pielęgnacji, karmienia czy kąpieli. Zgodnie z normą rozwojową, 7-miesięczny Maluch posadzony siedzi bez podpierania się wyprostowanych ramionach. Często Maluchy wykorzystują swobodę poruszania rękoma do „rojbrowania”, zrzucając znajdujące się przed nimi przedmioty i mając olbrzymią radość z tego, że każdy zrzucony przedmiot jest podnoszony przez karmiącego go rodzica.

W bardzo rzadkich przypadkach na koniec 7 miesiąca niektóre silne rozwojowo Maluchy podejmują zdolność pionizacji. Przejawiają one zdolność wykorzystania swoich silnych ramion, co pozwala im podciągać się w podporze przodem do pozycji stojącej. Po przeczytaniu tych słów nie pomyślcie czasem, że 7 miesiąc to właściwy czas na pionizacje Malucha czy też popularnej zwłaszcza wśród pokolenia dziadków i babć zabawy hopsia-hopsia. Na to przyjdzie czas w okolicach 10-11 miesiąca.

Nieprawidłowe zachowania Malucha w 7 miesiącu

W Akademii Falmed uczymy rodziców, które zachowania dziecka są nieprawidłowe. Wśród nieprawidłowości 7 miesiąca, które powinny niepokoić rodziców i skłonić ich do konsultacji ze specjalistą, można wskazać kontynuację niechęci do przebywania i leżenia na brzuszku. W trzecim kwartale aktywność na brzuchu powinna być dominująca, Maluch powinien wchodzić w wysoki podpór i powoli inicjować wejście w pozycję czworaków.

Nieprawidłowym zachowaniem zawsze jest też asymetria. W 7 miesiącu może ona się objawiać tym, że Maluch leżąc na brzuchu opiera się tylko na jednym przedramieniu, w ogóle nie balansując w drugą stronę. Ta asymetria nie jest związana z dominacją półkulową mózgu, gdyż jest ona w fazie rozwoju. Na początku 3 kwartału, dziecko nadal doskonali umiejętność używania prawej jak i lewej strony ciała.

Maluch, który nieharmonijnie się rozwija nie podnosi się w 7 miesiącu na wysokie, proste łokcie. Nie lubi on i nie chce leżeć na boku. Deficyt rozwojowy stanowi nieumiejętność obracania się na brzuch i na plecy. 7 miesiąc to granica normy obrotu osiowego. W tym zakresie Maluch powinien wykazywać dużą zdolność motoryczną. Jeśli wasz 7-miesięczny Maluch się nie obraca i nie wykazuje tego rodzaju aktywności, to skonsultujcie się ze specjalistą.

Harmonijny rozwój, Niemowlęta - pozostałe treści, Stanisław Faliszewski

Prawidłowe i nieprawidłowe zachowania niemowlaka w wieku 12 tygodni

W poprzednim artykule przybliżyłem wam kwestię asymetrii u niemowląt w pierwszym kwartale. Zwróciłem uwagę na to czym się objawia asymetria, co powinno was rodziców niepokoić w zachowaniu swojego Maluszka, a także jak unikać zachowań pogłębiających asymetrię u dziecka. W tym tekście skupię się na prawidłowych oraz nieprawidłowych zachowaniach u niemowląt w wieku 12 tygodni, omówionych szerzej także w Akademii Falmed. Zwrócę również uwagę na pozamotoryczne aspekty aktywności Maluszków, które powinni obserwować rodzice.

Układanie się i pozycje przyjmowane przez 12-tygodniowe Maluchy

Powyżej 12 tygodnia niemowlę prezentuje ułożenie ramion wzdłuż osi długiej, łokcie zgięte, pięści zaciśnięte (zdjęcie poniżej). Maluszek próbuje rozwinąć możliwość dotykania klatki piersiowej. Rozwija tę zdolność i zaczynamy obserwować próby wkładania rąk do buzi podczas leżenia na plecach. Jest to jak najbardziej prawidłowy objaw.

Zdjęcie 1 – prawidłowe ułożenie ramion 12-tygodniowego niemowlaka

Nieprawidłowym jest układanie przez niemowlę ramion poza osią długą ciała. Jedno ramię w wyproście a drugie w zgięciu, głowa asymetryczna i krótka szyja – omawiana w poprzednim artykule pozycja szermierza, ale z dodatkowym wygięciem ciała w literkę „C” (zdjęcie poniżej).

Zdjęcie 2 – nieprawidłowe ułożenie, pozycja szermierza

Skutki nadmiernego noszenia Malucha

Wraz z rozwojem kontroli obręczy barkowej (powyżej 10 tygodnia), podczas leżenia na plecach i na brzuchu maluch objawia tzw. „długą szyję”. W trakcie swobodnego leżenia niemowlę bawi się własnym ciałem i jest usatysfakcjonowane. Często rodzice „przesadzają” z noszeniem Malucha, czyniąc to przy każdym jego płaczu i zaniepokojeniu. Dodatkowym elementem jest huśtanie Malucha, co go stymuluje w zakresie przedsionkowym. W trakcie noszenia Maluch jest stymulowany i spokojny, ale jest to spokój pozorny. W ten sposób szybko przyzwyczajamy Malucha do unoszenia i w krótkim czasie zacznie wam brakować bodźców uspokajających. Ponadto nadmiernie go nosząc nie pozwalacie na swobodny i naturalny rozwój kontroli prawidłowego napięcia mięśniowego. Innymi słowy starajmy się nosić nasze Maluchy z zachowaniem umiaru – warto znać odpowiednie techniki, omianane w Akademii Falmed, aby prawidłowo zadbać o dziecko.

Maluch musi spędzać więcej czasu sam ze sobą

Często rodzice, którzy się do mnie zgłaszają, mówią, że Maluch jest grzeczny tylko na rękach. Że spokojnie śpi tylko na mnie/ze mną. Jest to naturalna i fizjologiczna potrzeba dziecka i Malucha. Jednakże niemowlę m. in. dzięki karmieniu piersią bardzo silnie funkcjonuje w więzi z potrzebą jedzenia i czuciem zapachu mamy oraz mleka, które się wydziela z piersi. Ten element pozwala mu czuć się bezpiecznie. Mając jednak na uwadze zdrowy i harmonijny rozwój psychomotoryczny Malucha w pierwszym kwartale, powinniśmy pozwalać mu spędzać więcej czasu sam ze sobą, w czym pomagają między innymi nasze kursy, łączące rozwój i zabawę.

Prawidłowa pozycja Malucha podczas leżenia

W wieku 12 tygodni Maluch położony na brzuchu powinien umieć symetrycznie leżeć na przedramionach, dlatego ta pozycja jest dokładnie omówione w Akademii Falmed. Łokcie wysunięte ku przodowi, barki uniesione, a głowa w tym okresie zaczyna się układać w uniesieniu do góry na przedłużeniu linii barków, z potylicą kilkanaście centymetrów nad barkami. Tak ułożony Maluch patrzy na wprost pod kątem około 40-50 stopni i doświadcza kontroli podporu przodem. Możemy zaobserwować dłuższą szyję, która jest efektem obniżenia się barków. Zdrowy Maluch lubi przebywać ułożony na brzuchu w prawidłowych wzorcach. Po ułożeniu go na plecach prezentuje chęć ściągania dłoni do linii środkowej, dotyka brzucha, mostka i klatki piersiowej. Często wkłada sobie ręce do buzi, ssie je i rozwija kontrolę środkowolinijną. O tym jak prawidłowo układać Malucha i zachęcać go do spontanicznej aktywności dowiecie się na zajęciach Klubu Malucha.

Nieprawidłowe zachowania w wieku 12 tygodni

– Asymetryczne i jednostronne długotrwałe układanie głowy,

– odginanie potylicy w tył,

– krótka szyja i wysoko uniesione barki,

– brak unoszenia głowy.

Nieprawidłowością jest także wysokie, bardzo mocne odginanie głowy, usztywnianie jej. Prawidłowym zachowaniem Malucha w wieku 12 tygodni jest osiowanie głowy, długa szyja i symetryczne barki.

„Pozamotoryczne” nieprawidłowości u niemowląt w pierwszym kwartale

Poza prawidłowymi i nieprawidłowymi zachowaniami motorycznymi, u niemowląt funkcjonują również zachowania tzw. „obronności sensorycznej”.

Obronność sensoryczna u niemowląt

Maluch z taką obronnością jest płaczliwy, zaniepokojony w trakcie kąpieli, pobudzony, bardzo ruchliwy. Możemy zaobserwować gwałtowne wyrzuty i wyprosty a następnie przywiedzenia ramion. Często może to być element wygórowanego odruchu Moro, który jest odruchem fizjologicznym występującym od urodzenia do 4 miesiąca. Dołącz do Akademii Falmed i naucz się o nim więcej.

Jednak wraz z dojrzewaniem układu Malucha ten odruch zanika. Utrzymywanie się go w dużej, wzmożonej aktywności, szczególnie po odłożeniu na podłoże i silnym prężeniu ramion, a następnie ich wiotczeniu, mogą wskazywać na nieprawidłowości i nieharmonijny rozwój dziecka. W tym okresie Maluch będący zaniepokojony swoimi nieprawidłowymi doświadczeniami staje się nadwrażliwy na dotyk. Jest płaczliwy i niespokojny w czasie ubierania, rozbierania, kąpieli czy karmienia.

Niepokój niemowlaka podczas karmienia

Pod koniec 3 miesiąca obawy rodziców może również wzbudzać niepokój Malucha podczas karmienia. Może mieć to podłoże w nieprawidłowym noszeniu Malucha – o czym mogliście przeczytać w pierwszej części. Noszenie w pionie jest asymetryczne. Taki Maluch nie jest przez rodziców układany na brzuchu, nie chce przebywać sam ze sobą przez choćby kilkanaście minut i często podczas karmienia wzbudza duży niepokój mamy. Charakterystyczną cechą takich zachowań jest odgięciowe układanie głowy przez niemowlę. Mama układając Malucha dobocznie do piersi chciałaby aby ten chwycił sutek i ładnie ssał. Niemowlę jednak podrażnia się, odgina głowę, wypluwa sutek i płacze, co niestety bardzo często tworzy zamknięte koło zachowań. Mama próbuje ponownie ułożyć Malucha i zneutralizować jego nieprawidłowe zachowanie, czasami robiąc to w sposób nieświadomie nieprawidłowy, a Maluch w dalszym ciągu odgina się i płacze.

Niechęć do ssania może być powiazana ze wzmożonym napięciem mięśniowym

Ta nieprawidłowość nie zawsze jest powiązana z brakiem odruchu ssania, co tłumaczymy w naszych kursach. Zdarzają się dzieci, u których ten odruch jest bardzo silny, lecz napięcie w obręczy barkowej i okolicach szyi, a także wrażliwość dotykowa powodują, że Maluch nie może zaspokoić swojej potrzeby jedzenia. U takich niemowląt jedzenie z piersi jest krótkie, zrywne, trwające nie dłużej niż kilkanaście sekund, dodatkowo często przerywane płaczem. Widząc tego rodzaju objawy u waszego Malucha nie czekajcie, tylko umówcie się do specjalisty!

Ocena skali deficytu – zadanie dla fizjoterapeuty

Wskazane przeze mnie nieprawidłowości zarówno tu, jak i w poprzednim artykule nie zawsze będą wymagały długofalowej terapii. W moim doświadczeniu w zakresie fizjoterapii pediatrycznej i neurologicznej, jeśli podczas konsultacji nie zauważę u dziecka głębszych zaburzeń rozwojowych lub na tle neurologicznym, to wykonujemy z rodzicami instruktaż, lub też kieruję ich do terapii na 2-3 spotkania instruktażowe z naszymi fizjoterapeutkami. Taki instruktaż dotyczy prawidłowego podnoszenia, unoszenia, trzymania, karmienia, przewijania Malucha. Jak pokazuje praktyka, w znakomitej większości przypadków, po paru tygodniach rodzice zgłaszają się na kontrolę z zadowoleniem, że te uwagi, które im przekazaliśmy, pozwoliły na prawidłowe zachowanie dziecka. Co usatysfakcjonowało zarówno tego małego człowieka, jak i rodziców.

Opisane nieprawidłowe zachowania niemowlaka w pierwszym kwartale nie zawsze wynikają z głębokich zmian w układzie nerwowym. Często jest to element niedojrzałości układu nerwowego. I jego korekcja powinna odbywać się jak najwcześniej. Stąd nazwa gałęzi fizjoterapii która się tym zajmuje – Wczesna Interwencja. Warto już teraz dołączyć do Akademii Falmed i zadbać o rozwój sensomotoryczny dziecka.

Harmonijny rozwój, Niemowlęta - pozostałe treści, Stanisław Faliszewski

Asymetria u niemowląt w pierwszym kwartale

Jest to pierwszy z cyklu artykułów mojego autorstwa, w którym zwrócę waszą – rodziców – uwagę na niepokojące objawy i zachowania u niemowlaka w pierwszym kwartale (0-12 tygodni). Kolejne teksty będziemy dodawać co kilka tygodni, a informacja o ich publikacji na pewno zostanie zamieszczona na naszym Facebooku . Śledźcie uważnie nasz fanpage aby niczego nie pominąć, a także dołączcie do Akademii Falmed, gdzie nauczymy Was dbać o rozwój sensomotoryczny Maluszków!

Asymetria – czym jest i jak się objawia

Tuż po urodzeniu dziecko prezentuje leżąc na brzuszku totalny wzorzec zgięciowy, charakteryzujący się podciąganiem kolan pod brzuch i wysokim uniesieniem pupy (zdjęcia poniżej). Powoduje to, że obręcz barkowa dziecka jest poniżej osi podparcia. W pierwszym kwartale główka dziecka leżącego na brzuchu układa się zawsze asymetrycznie (do boku). Wraz z rozwojem Malucha będzie wzrastała jego zdolność do kontroli podporu przodem (omawiana w naszych kursach) , co charakteryzuje się chęcią do uniesienia głowy.

Zdjęcie 1 – ułożenie niemowlęcia po urodzeniu

Zdjęcie 2 – ułożenie niemowlęcia po urodzeniu

Unoszenie główki przez Malucha

Aż do końca 8 tygodnia Maluch sygnalizuję chęć poprzez krótkotrwałe uniesienie głowy i jej ponowne opadnięcie na podłoże. Często uniesienie to jest symetryczne, ale zdarza się, że niemowlę po ułożeniu na brzuchu skręca główkę w prawo lub w lewo, unosi do góry i odgina w łuk, długotrwale utrzymując tę pozycję. Jest to nieprawidłowe zachowanie, na które zwracamy uwagę w Akademii Falmed. Wraz z upływem tygodni ta nieprawidłowość może się nasilać. W okresie 8-12 tygodni możemy zaobserwować, że po ułożeniu dziecka na brzuchu, unosi ono głowę tak wysoko, że przewraca się na plecy.

Rodzice często kojarzą to z dużą aktywnością Malucha i jego prawidłowym rozwojem. „Nasz Maluch jest tak silny, że obraca się samodzielnie na plecy”. Niestety jest to błędne myślenie. Etap samodzielnego obrotu na plecy jest właściwy dla wieku 5-6 miesięcy. Ta nieprawidłowość we wcześniejszym wieku, jest efektem asymetrii oraz wzmożonego napięcia mięśniowego w obręczy barkowej i karku. Jeśli więc u waszego Maluszka w wieku 8-12 tygodni zaobserwowaliście podobne zachowania, to powinniście skonsultować się z pediatrą czy fizjoterapeutą zajmującym się rozwojem małych dzieci.

Asymetria naturalnym elementem rozwoju

W Akademii Falmed bardzo dużą uwagę przykładamy do asymetrii, która stanowi część rozwojową najmłodszych niemowląt. Zarówno na brzuchu, jak i na plecach w 1 kwartale za asymetrię odpowiada wrodzony odruch – asymetryczny toniczny odruch szyjny (ATOS). Normą jest kiedy zauważamy taką samą częstotliwość skrętu głowy w prawo, jak i w lewo. W pierwszych dwóch miesiącach preferowanie przez dziecko jednej strony, może sugerować nieprawidłową asymetrię, wywołaną przez ATOS. Drugą przyczyną powodującą taki stan może być przykurcz mięśnia mostkowo-sutkowo-obojczykowego, określany jako kręcz szyi. Ponownie, w przypadku występowania tego typu objawów u waszego Malucha sugerujemy konsultację u fizjoterapeuty lub pediatry.

Prawidłowe układanie się niemowlaka na plecach

Od 8 tygodnia i dalej w ułożeniu Malucha na plecach, prawidłowe jest aby prezentował np. po skręcie głowy w prawo, tendencję do ustawiania jej w osi długiej ciała. Innymi słowy bródka powinna być na przedłużeniu mostka. Jeśli w wieku 8-12 tygodni rodzice dostrzegają tendencję do długotrwałego układania głowy asymetrycznie, to należy to skonsultować ze specjalistą. Często może mieć to podłoże zaburzeń napięcia mięśniowego, które można skorygować przez prawidłową pielęgnację (prawidłowe techniki pielęgnacyjne omawiamy w naszym kursie), a czasem terapię.

Prężenie się dziecka, wyginanie w literkę „C”

Szczególnie niepokojącym elementem jest kiedy za asymetrią w układaniu głowy, dojdzie odgięciowe wyginanie się maluszka. Czyli wyginanie się w literę „C” nie tylko w obrębie głowy, szyi i barków, ale też w osi długiej ciała. Powyżej 8 tygodnia skręt głowy nie powinien wywoływać w obrębie obręczy barkowej ułożenia w postaci szermierza (zdjęcie poniżej). Wraz z rozwojem układu nerwowego Maluszek zaczyna koncentrować swoje doświadczenia symetryczne.

Zdjęcie 3 – tzw. pozycja szermierza – 1 ręka zgięta, 2 wyprostowana, głowa skręcona w kierunku wyprostowanej ręki

Nieprawidłowości w zachowaniu niemowląt związane z asymetria

– Długotrwałe i jednostronne skręcanie głowy,

– wyginanie się w łuk,

– asymetryczne ułożenie w ciągu aktywności, kiedy nie śpi,

– asymetryczne, długotrwałe układanie się głowy w jedną stronę.

Zachowania pogłębiające asymetrię

Jak wynika z moich wieloletnich obserwacji klinicznych, popartych rozmowami z rodzicami, którzy przychodzą na moje konsultacje, a także na zajęcia w ramach Klubu Malucha, elementem pogłębiającym asymetrię jest nieprawidłowe trzymanie Malucha, podczas płaczów i próby uspokojenia.

Nieprawidłowe sposoby noszenia niemowląt

Nieprawidłowym sposobem noszenia, szczególnie takiego Malucha, który ma wzmożone napięcie w obręczy barkowej, jest długotrwałe noszenie dziecka w pionie (zdjęcia poniżej). Noszenie dziecka w tej pozycji jest dopuszczalne, ale tylko w krótkich odcinkach czasowych (maksymalnie kilka minut). Maluszek aby móc oddychać zawsze będzie skręcał głowę do boku, tego samego, do którego skręca główkę leżąc na plecach. Długotrwałe noszenie w tej pozycji utrwala i pogłębia asymetrię. Dodatkowo niemowlę odchyla głowę w tył poza obręcz barkową i nasila układanie się w łuk. W momencie odłożenia go do łóżeczka następuje pogłębienie asymetrii i odgięcia, co niepokoi dziecko. A więc ponownie Maluch jest brany na ręce, trzymany w nieprawidłowej pozycji, a rodzice mówią, że uspokaja się tylko noszony na rękach i nie chce przebywać sam.

Zdjęcie 4 – nieprawidłowe noszenie Malucha w pionie, „na pająka”

Zdjęcie 5 – nieprawidłowe noszenie Malucha w pozycji siedzącej

Prawidłowe sposoby noszenia niemowląt

Poniżej prezentuję wam dwa sposoby noszenia Maluchów, które są dla nich zdrowe i bezpieczne. Oba z nich prezentuje rodzicom na pierwszych zajęciach Klubie Malucha, a także szczegółowo omawiam w Akademii Falmed.

Zdjęcie 6 – prawidłowy sposób noszenia, pozycja „królewska”

Zdjęcie 7 – Prawidłowy sposób noszenia, pozycja „na tygryska

Zwracam waszą uwagę na wysunięcie pupy do przodu w pozycji fleksyjnej, którą na zajęciach Klubu Malucha nazywamy „królewską”. Takie ułożenie Malucha nie jest dla niego antygrawitacyjne, w przeciwieństwie do utrzymywania jego pupy w pozycji siedzącej. Sprzyja również lepszej pracy jelit i ułatwia Maluszkowi wypróżnianie się. W ułożeniu bocznym („na tygryska”) Maluch jest bezpieczny, nasze barki nie są obciążone. Ta pozycja dodatkowo działa na niego uspokajająco.

Układanie Malucha do leżenia

W pierwszym kwartale (kursy w Akademii Falmed są dostosowane do konkretnych etapów życia dziecka) Maluch powinien być układany w kierunku aktywności na brzuszku, co zapewni mu swobodę zachowań motorycznych i sensorycznych (dotykowo-czuciowych). Często jednak rodzice 8-tygodniowych i starszych Maluchów nie układają ich na brzuchu, argumentując to tym, że nie chce, nie lubi, odgina się, czy zachowuje się w nieprawidłowy sposób. Niestety nie sprzyja to prawidłowemu rozwojowi w późniejszych etapach, utrwala wzmożone napięcie w obręczy barkowej i obrębie karku, a także pogłębia asymetrię ułożeniową.

Powyżej 8 tygodnia, Maluch położony na brzuchu powinien prezentować możliwość oparcia się na przedramionach. Łokcie na wysokości barków lekko cofnięte ku klatce piersiowej, ale głowa ustawiona symetrycznie, z możliwością uniesienia się w górę i w dół. Ułożenie przedramion z przodu, dłońmi zbliżonymi do noska pozwala w momencie uniesienia oraz opuszczenia głowy, wykorzystywać odruch ssania.

Naturalna chęć do aktywności na brzuchu

Maluch, który jest zdrowy i nie wykazuje żadnych deficytów, ułożony na brzuchu chętnie przebywa w tej pozycji, a po momencie krótkiego uniesienia głowy opuszcza ją i ssie swoje dłonie. Jest to zachowanie naturalne, fizjologiczne oraz korzystne i potrzebne Maluszkowi. W ten sposób poznaje swoje możliwości dotykowe ustami. Ta zdolność powiązana z odruchem ssania, a także chęć ćwiczenia tego odruchu jest sprzężona z rozwojem jego układu nerwowego oraz silnym powiązaniem pomiędzy dłońmi i ustami. Nie przeszkadzamy i nie zabraniamy niemowlakom ssać swoich dłoni.

Jeśli w okolicach 8-10 tygodnia zauważacie niepokój, niechęć dziecka do leżenia na brzuchu, jego płaczliwość, a także asymetrię w takim ułożeniu, to należy zgłosić się do specjalisty.

Charakterystyka asymetrii powyżej 10 tygodni

– Nie chce leżeć na brzuchu,

– łokcie nie są na wysokości barków,

– barki nie są uniesione ponad podłoże,

– przylega do podłoża całym ciałem,

– odgina jedno ramię w tył,

– ma zaciśnięte pięści,

– ma przedramiona skręcone do środka.

W drugiej części tego artykułu, przybliżam wam jakie są prawidłowe i nieprawidłowe zachowania niemowlaka w wieku 12 tygodni. Również ze zwróceniem uwagi na „pozamotoryczne” nieprawidłowości występujące u Maluchów w pierwszym kwartale. Zachęcamy też do dołączenia do Akademii Falmed, w której omawiamy, jak prawidłowo dbać o rozwój dziecka.

dr Stanisław Faliszewski — dr n. med. Stanisław Faliszewski

Anna Faliszewska, Harmonijny rozwój, Niemowlęta - pozostałe treści

Niepokojące objawy u niemowlaka

Drodzy Rodzice! Wasze wizyty często pełne są niepewności, pytań i obaw dotyczących rozwoju Waszego Maluszka. Z pełnym zrozumieniem podchodzimy do Waszych trosk i chętnie dzielimy się wiedzą na temat prawidłowego rozwoju, przy okazji angażując Waszą Pociechę w interesujące i rozwijające ćwiczenia.

Rozwój niemowląt: Kluczowe informacje

Często zdarza się, że pytacie o rozwój dziecka znajomych lub członków rodziny. To może być wyzwaniem, ponieważ bez bezpośredniego badania malucha trudno jednoznacznie ocenić jego rozwój. Prawidłowy rozwój to nie tylko kwestia czasowego osiągania kolejnych umiejętności motorycznych – tzw. kamieni milowych. Istotne są także inne aspekty, takie jak jakość wykonania danej umiejętności, równowaga napięcia mięśniowego, obecność i intensywność odruchów adekwatnych do wieku oraz inne czynniki. Zawsze powtarzamy, że warto wspierać rozwój niemowlaka adekwatnie do jego wieku i potrzeb rozwojowych. Szczegóły pokazuję w kursach Akademii Falmed!

Objawy niepokoju – kiedy warto skonsultować się z terapeutą?

Jeśli zauważycie poniższe symptomy u Waszego dziecka, warto umówić się na wizytę u specjalisty.

Asymetria ułożeniowa

Asymetria, czyli leżenie z głową zwróconą w jedną stronę, jest naturalna do 4. miesiąca życia, pod warunkiem, że dziecko zmienia kierunek – głowa powinna być czasami skierowana w lewo, a czasami w prawo. Jeśli jednak zauważycie, że dziecko zdecydowanie częściej leży w jedną stronę, ma spłaszczoną główkę z jednej strony i wygina się w literkę „C”, warto zasięgnąć porady specjalisty. W 3. miesiącu życia powinno również być zauważalne, że dziecko potrafi utrzymać głowę w linii środka ciała przez kilka minut.

Zaburzenia napięcia mięśniowego

Zaburzenia napięcia mięśniowego mogą przyjmować dwie skrajne formy. Pierwsza to dziecko o obniżonym napięciu mięśniowym, które wydaje się być wiotkie i „lejące”. Druga to dziecko z sztywnością mięśniową, które pręży się i trudno jest zgiąć jego rączki lub nóżki podczas ubierania. Ocena napięcia mięśniowego wymaga doświadczenia i umiejętności, które posiada każdy doświadczony fizjoterapeuta dziecięcy.

Niemowlę się pręży

W pierwszych sześciu miesiącach życia dominuje pozycja zgięciowa. Jeśli dziecko często pręży się do tyłu i utrzymuje ręce w pozycji „skrzydełek”, może to oznaczać dominację wzorca wyprostnego, który może utrudniać dalszy rozwój. Warto skonsultować się z terapeutą, aby sprawdzić, czy taki wzorzec jest obecny.

Brak unoszenia głowy

Jeśli dziecko nie potrafi unosić głowy podczas leżenia na brzuchu do 8. tygodnia życia, warto skonsultować się z terapeutą. Przyczyną może być zbyt duże napięcie w obręczy barkowej lub inne problemy, które wykwalifikowany fizjoterapeuta będzie w stanie precyzyjnie zidentyfikować.

Niechęć do zabawy rączkami i zaciskanie piąstek

3-miesięczne dziecko, które leży z rączkami przyklejonymi do podłogi i nie bawi się nimi ani nie wkłada ich do buzi, powinno wzbudzić Waszą czujność. W tym wieku dzieci mają silny odruch ssania, który realizują poprzez ssanie własnych palców czy całej piąstki. Jeśli dziecko po drugim miesiącu życia nadal zaciska piąstki, a ten objaw utrzymuje się po 4. miesiącu, warto skonsultować się z terapeutą.

Problemy z karmieniem i ulewanie

Problemy z karmieniem, brak odruchu ssania czy ciągłe ulewanie mogą być związane z zaburzeniami napięcia mięśniowego lub refluksem żołądkowym. Każdy z tych problemów powinien być oceniony przez fizjoterapeutę, który dokładnie określi jego źródło.

Opóźnienia w nabywaniu umiejętności ruchowych

Chociaż każde dziecko rozwija się w swoim tempie, istnieją pewne ramy czasowe dla osiągania poszczególnych umiejętności. Brak ich nabycia mimo osiągnięcia górnej granicy wieku powinien być skonsultowany z specjalistą. Więcej informacji na temat prawidłowego i nieprawidłowego rozwoju znajdziecie na naszym blogu oraz w Akademii Falmed.

Nadmierny spokój

Zapewne po kolejnej nieprzespanej nocy nie możecie zrozumieć, jak można połączyć ze sobą te dwa słowa. Niestety czasami dzieje się tak, że dziecko jest niepokojąco spokojne – ciągle leży niemal bez ruchu, nie interesuje się zabawkami, nigdy nie płacze. Płacz jest naturalnym mechanizmem obronnym, umożliwiającym uzależnionemu od nas dziecku przetrwać! Jeśli Maleństwo nie upomina się o uwagę, warto sprawdzić u specjalisty czy wszystko jest w porządku.

Płacz przy ubieraniu i rozbieraniu

Jeśli dziecko płacze podczas ubierania lub rozbierania, może to sugerować zaburzenia sensoryczne związane z koordynacją zmysłów, które często towarzyszą zaburzeniom napięcia mięśniowego. Dziecko może reagować niepokojem na nieprzyjemne wrażenia dotykowe, takie jak zimne podłoże czy tekstura ubrań.

Trudny do ukojenia płacz i ciągły niepokój dziecka

Każde dziecko płacze, aby zasygnalizować potrzebę – czy to czułości, jedzenia, czystej pieluchy, czy ochrony przed słońcem. Zdrowe dziecko powinno uspokajać się po zaspokojeniu tych potrzeb. Jeśli Wasze dziecko nie przestaje płakać mimo zapewnienia komfortu i ciepła, a Wy stajecie na rzęsach, aby je uspokoić, warto skonsultować się z fizjoterapeutą.

Jak reagować na niepokoje u niemowląt

Drodzy Rodzice! Jeśli zauważycie któryś z powyższych objawów u Waszego Maluszka, przede wszystkim – nie wpadajcie w panikę! Żaden z wymienionych objawów nie musi oznaczać poważnych zaburzeń rozwoju. Często wystarczy odpowiednia pielęgnacja, właściwe noszenie i proste ćwiczenia, aby poprawić sytuację. Unikajcie samodzielnej diagnozy, ponieważ właściwa ocena wymaga uwzględnienia wielu czynników, które dostrzec może tylko wykwalifikowany fizjoterapeuta. Nie szukajcie odpowiedzi na grupach dla rodziców i w niesprawdzonych źródłach, ani nie porównujcie swojego dziecka z innymi. Porady i informacje uzyskacie zawsze pisząc do nas na Instagramie czy Facebooku. A propozycje ćwiczeń oraz dostęp do grupy z doktorem, znajdziecie w Akademii Falmed!

Page 1 of 8

First

Last